منع اشتغال زن توسط مرد و شرایط آن-۰۹۰۳۸۶۴۰۷۷۵-گروه وکلای ایران آرتا

26 فروردین 1403

10 دقیقه
بدون دیدگاه
58 نفر

در این مقاله از ایران آرتا میخواهیم نحوه منع اشتغال زن توسط مرد و یا برعکس و شرایط آن را برای شما عزیزان بازگو نماییم .اگر ما قصد توضیح کاملی در این باره داشته باشیم باید در ابتدا یک پیش زمینه از ریاست مرد بر خانواده که میتواند علت اصلی منع اشتغال زنان باشد را بیان نماییم.

ریاست مرد بر خانواده علت منع اشتغال زنان

منع اشتغال

همانطور که می‌دانیم وضعیت حقوقی ایران بر مبنای فقه شیعه و اسلام می‌باشد از حدود ۱۰۰ سال پیش که قانون مدنی ایران تدوین گردید پایه‌های روابط خصوصی افراد بر مبنای این قانون به عنوان قانون مادر شکل گرفت در اواخر قانون مدنی روابط خانوادگی بین زوجین مانند نکاح طلاق تمکین و مواردی از این دست بیان و ماده ۱۱۰۵ آن ریاست خانواده را بر عهده مرد گذاشته است چرا که عرف و عادات و سنت در قدیم بدین صورت بوده و به صورت اصولی تجربه و اطلاعات مردان در اجتماع اغلب بیشتر از زنان است و همچنین توانایی جسمی و روحی مرد بالاتر از زنان است.

حال با تمام توضیحات فوق آثاری بر ریاست شوهر بر خانواده متصور می‌باشد از جمله: ۱- تعیین مسکن توسط مرد ۲- اجازه یا ممانعت از شغل زن ۳-تمکین زن از مرد ۴- ولایت قهری مرد نسبت به اطفال و غیره

وضعیت منع اشتغال زنان در حال حاضر

این موضوع را باید قبول نمود که زنان بعد از ازدواج ، تا حدودی آزادی خود را از دست میدهند و این نه بخاطر نادیده گرفتن حقوق زن بلکه بواسطه تکالیف و وظایف او در خانواده می باشد لذا او دیگر به مانند یک خانم مجرد نمیتواند به هر شغل مشروعی مبادرت ورزد لذا مرد چون ریاست خانواده را برعهده دارد و بعلت مواردی که در پاراگراف قبلی ذکر شد و در راه مصلحت خانواده ، با وجود پاره ای از شرایط قانونی می تواند باعث منع اشتغال زن گردد. مواردی که در قسمت بعد میخوانید شرایط خاص قانونی که مرد می تواند از شغل همسرش جلوگیری نماید را بیان نموده است که از شما دعوت مینمایم که مطالعه نمایید.

شرایط منع اشتغال زنان در حال حاضر

منع اشتغال

در گذشته و قبل از تدوین قوانین موضوعه چیزی به عنوان منع اشتغال زنان به توسط قانون وجود نداشت و این وجدان و جنبه عمومی بود که زنان را وادار به کناره‌گیری از مشاغل گوناگون می‌نمود. و مردان تنها با بیان یک جمله می‌توانستند زنان خود را به راحتی از شغل خود جدا نمایند و این زن بود که در صورت اصرار بر شغل نورد نظر میبایست از دادگاه درخواست ادامه فعالیت را مینمود. اما امروزه با توجه به مواد قانونی و برابری هرچه بیشتر حقوق زن و مرد در جامعه ، صرف مخالفت یک مرد برای منع اشتغال همسرش کافی نخواهد بود و حتماً لازم است که وی از طریق مراجع قانونی و قضایی اقدامات لازم را انجام دهد.

و البته قانون و مراجع قانونی و قضایی نیز به راحتی با مخالفت یک مرد همسر او را از شغل خود منع نخواهند نمود و حتماً باید شرایط موجود در مواد قانونی ، برای قاضی پرونده احصاء گردد.

  • مخالفت شغل زن با مصالح خانوادگی

اولین شرط لازم و کافی برای منع اشتغال زن توسط مرد ، مخالفت شغل او با مصالح خانوادگی است . از آنجایی که اصل ریاست مرد بر خانواده حکم فرماست در صورتی که او متوجه گردد که شغل همسرش با مصالح خانوادگی او مخالفت دارد ، میتواند وی را از ادامه فعالیت شغلی مورد نظر ، منع نماید .

قبل از توضیح بیشتر ، باید در ابتدا عنوان نمایم که با توجه به عمومیت ذکر مصالح خانوادگی در متن ماده ۱۱۱۷ قانون مدنی و ماده ۱۸ قانون حمایت خانواده مصوب ۵۳ ، هر مصلحتی که مرد باتوجه به ریاست خود بر خانواده برای زندگی در نظر داشته اما اقدامات شغلی زن با آن مخالف بوده و زندگی را به چالش بکشاند ، میتواند مرد را در دعوای خود در دادگاه پیروز گرداند.

این مصالح حتی میتواند مصلحت فرزاندان خانواده اعم از تربیت ، وضعیت آموزشی و غیره را در بر بگیرد. مادری که تا دیر وقت مشغول انجام کار و به وضعیت تربیتی فرزندان بی اعتناست ، قاعدتاً مصلحت خانواده را زیر پا گذارده.در این مرحله منع اشتغال زن توسط مرد در دادگاه ، قابل استماع خواهد بود.مصادیق عدم رعایت مصالح خانوادگی ، بسیار است و با توجه به عمومیت بکارگیری الفاظ در متن ماده ، موارد کثیری را شامل خواهد شد.

در این مرحله لازم بذکر است که بسیاری از آقایان منع اشتغال همسرشان را بعلت نابسامان بودن وضعیت نظافت خانه و پخت و پز غذا و رفت و روب منزل از دادگاه میخواهند که این دلایل از دلایل محکمه پسند نبوده و دادگاه را متقاعد برای صدور رای دلخواه نخواهد نمود ؛ چراکه هیچ یک از ایرادات فوق از وظایف زنان در قانون اسلام نخواهد بود و چه بسا خانمها بدلیل انجام این امور ، از همسران خود اجرت المثل ایام زوجیت دریافت خواهند نمود.

  • مخالفت شغل زن با حیثیات مرد یا خود زن

منع اشتغالاما شرط دوم آنکه شغل زن با حیثیت مرد یا خود زن در تعارض باشد . لذا باز هم قانونگذار از کلمه عام حیثیات استفاده نموده ؛ چه حیثیت زن و چه حیثیت مرد. حیثیت یا آبرو ، موارد متفاوتی را در بر خواهد گرفت . فی المثل فرض کنید مردی دارای شغل وکالت و یا پزشک بوده و همسرش نظافتچی در یک شرکت یا سازمان خصوصی یا دولتی یا منازل افراد باشد و یا مواردی از این دست . در اینجا حیثیت و آبروی مرد در معرض ریزش و باعث سرخوردگی او خواهد بود. لذا وی میتواند در صورت عدم توافق لفظی با همسرش از دادگاه صالح منع اشتغال او را درخواست نماید.

حیثیت موارد دیگری را نیز در برخواهد گرفت ؛ مثلاً محل کاری خانم از لحاظ اخلاقی مراعات بسیاری از نکات را نمینماید و مرد با چند بار اعتراض به همسرش جهت تغییر شغل ، تفاوتی را احساس ننماید؛ در اینجا مرد میتواند منع اشتغال همسرش را از دادگاه درخواست نماید.

و یا فی المثل نوع شغل خانم به گونه ای است که امکان سقوط اخلاقی را افزایش میدهد و بسیاری از نکات دیگر که میتوان در زمره خدشه دار شدن حیثیت شمرده خواهد شد. در تمامی این موارد و موارد مشابه ، مرد باید بعنوان خواهان به دفاتر هدمات قضایی مراجعه و دادخواستی مبنی بر منع اشتغال زوجه خود را به دادگاه ارائه نموده و حکم قطعی دادگاه مبنی بر اینکه شغل همسرش با مصالح خانوادگی یا حیثیات خود یا زن منافات دارد را اخذ نماید.

  • در سند نکاحیه حق داشتن شغل به زن داده نشده باشد

منع اشتغالگاهاً آقایان در سند ازدواج حق داشتن شغل یا حتی شغل خاصی را به همسر خود ضمن عقد نکاح اعطاء میکنند لذا در صورت وجود چنین شرطی مرد قادر به منع اشتغال زن نخواهد بود . البته در خصوص حق داشتن شغل بطور عام و یا حق داشتن شغل خاص باید قائل به تفکیک شد ؛

چرا که چنانچه بطور عام حق داشتن شغل داده شود باز هم در صورت وجود دو شرط فوق اعم از مخالفت با مصالح خانوادگی یا حیثیت زن یا مرد می توان از دادگاه درخواست منع اشتغال زوجه را نمود و اما چنانچه حق داشتن شغل خاص با عنوان خاص در سند ازدواج از سوی مرد به زن اعطاء گردد بعید بنظر برسد که بتوان زن را از شغل خود جلوگیری نمود .

البته در این خصوص بین حقوقدانان اختلاف نظر وجود دارد و عده ای منع اشتغال زن را یک قانون امری دانسته و شرط مخالف آن را صحیح نمیدانند. در این قسمت شرایط منع اشتغال زن توسط شوهرش را مطالعه نمودیم اما این حق تنها مختص به مردان نبوده و در قسمت بعدی به شرایط منع اشتغال مردان توسط زنان خواهیم پرداخت.

شرایط منع اشتغال مرد توسط زن

قبل از تصویب قانون حمایت خانواده مصوب سال ۱۳۵۳ ما مقرره و قانونی بابت منع اشتغال مردان نداشتیم ولی با وجود متن انتهایی ماده ۱۸ فوق الذکر این حق برای زنان نیز در نظر گرفته شده: ماده ۱۸ عیناً اشعار میدارد :((شوهر میتواند با تایید دادگاه زن خود را از اشتغال به هر شغلی که منافی مصالح خانوادگی یا حیثیت خود یا زن باشد منع کند .زن نیز می تواند از دادگاه چنین تقاضایی را بنماید . دادگاه در صورتی که اختلالی در امر معیشت خانواده ایجاد نشود مرد را از اشتغال به شغل مذکور منع میکند.))

بنابراین ملاحظه مینمایید که در صورت عدم اختلال در امر معیشت خانواده و در صورت وجود دو شرط قبلی یعنی عدم مصالح خانواده یا حیثیت مرد یا زن دادگاه مرد را از شغل مربوطه منع خواهد نمود. و البته لازم بذکر است که در تمامی متون مواد قانون که ذکر شد منظور از شغل ، شغل مشروع است و الاّ اگر شغل ذاتاً نامشروع باشد ، بدون هیچ یک از شرایط ذکر شده می توان از آن شغل جلوگیری نمود.

نمونه رای منع اشتغال زوجه

  • رأی دادگاه بدوی

درخصوص دادخواست خواهان آقای (ع.ک.) به طرفیت خوانده خانم (ط.ر.) به خواسته منع خوانده از اشتغال به کار با عنایت به متن دادخواست تقدیمی و ضمائم آن، نظر به این که به موجب رونوشت سند نکاحیه شماره (۵۷۴۳) رابطه زوجیت فی مابین طرفین محرز و مسلم است و در مورد خواسته، نظر بر این که بنا بر تشخیص دادگاه اشتغال یاد شده با شئون و شخصیت و مصالح خانوادگی طرفین منافات دارد و اشتغال زوجه در ضمن عقد نیز ذکر نشده است

دادگاه دعوی خواهان را موجه تشخیص داده و به استناد ماده ۱۱۱۷ قانون مدنی خوانده محترمه را اشتغال مذکور منع می نماید و در صورت ادامه اشتغال به کار و خروج از منزل بدون رضایت شوهر، زوجه ناشزه محسوب و مستحق نفقه نخواهد بود ضمن این که اداره محل اشتغال زوجه مکلف است در اجرای مفاد این رأی اقدام مقتضی معمول دارد. این رأی حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ مستندا به مواد ۳۳۰ ـ ۳۳۴ ـ ۳۳۶ قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه های عمومی و انقلاب قابل اعتراض و رسیدگی در دادگاه محترم تجدیدنظر تهران می باشد.

رئیس شعبه ۲۴۹ دادگاه عمومی حقوقی تهران مجتمع قضایی یک خانواده

کلام آخر اینکه

با توجه به توضیحات فوق میتوان اینگونه نتیجه گیری نمود که فارق از تمامی اختلافات حقوقی با توجه به وجود مواد قانونی در خصوص منع اشتغال زوجین توسط یکدیگر ، باید این حق را برای هر دو طرف قبول داشته و در نظر گرفت و تنها تفاوت این حق برای زن و مرد اثبات وجود سه شرط توسط زن و اثبات وجود دو شرط توسط مرد میباشد یعنی در واقع یک شرط اضافه که زنان باید اثبات نمایند عدم اختلال در وضعیت معیشت خانواده در صورت منع اشتغال مرد میباشد.

بنابراین گروه وکلای ایران آرتا با داشتن وکلای مجرب در امور خانواده در بحث منع اشتغال هریک از زوجین و طلاق توافقی یا طلاق از ناحیه هریک از زوجین و نفقه ، اجرت المثل ، مهریه ، تمکین ، تنصیف اموال میتوانند وکیل موفقی در پرونده مورد نظر شما باشند برای کسب اطلاعات بیشتر در تمام این زمینه ها با ما تماس بگیرید.

5/5 - (1 امتیاز)

پیشنهاد می کنیم این مطالب را هم بخوانید

سوالات و نظرات شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مشاوره تلفنی رایگان مشاوره حقوقی رایگان 02191099035